Przeciętny miesięczny dochód rozporządzalny na osobę w gospodarstwach domowych województwa świętokrzyskiego wyniósł w 2025 roku 3122,44 zł. Był o 9,3 procent wyższy niż rok wcześniej, ale nadal niższy od średniej krajowej. Nowe opracowanie Urzędu Statystycznego w Kielcach, opublikowane 8 października 2026 roku, pokazuje zarazem spadek odsetka gospodarstw oceniających swoją sytuację jako dobrą lub raczej dobrą. Zmiana dochodu i subiektywna ocena życia nie opisują tego samego zjawiska.

Co wnosi regionalna aktualizacja?

To aktualizacja wcześniejszego materiału Aferomatu o ogólnopolskich budżetach gospodarstw domowych za 2025 rok. Nową wartością jest regionalne opracowanie z 8 października: porównanie Świętokrzyskiego z krajem, struktura źródeł dochodu, wyposażenie gospodarstw i ocena sytuacji materialnej. Nie przedstawiamy ponownie danych krajowych jako nowego badania całej Polski. Krajowa średnia pełni tutaj rolę punktu odniesienia.

Badanie objęło w regionie 1119 gospodarstw domowych, wobec 28 380 w całym kraju. Świętokrzyska próba stanowiła 3,9 procent liczby gospodarstw uczestniczących w badaniu ogólnopolskim. Jest to badanie reprezentacyjne oparte na losowej próbie oraz oświadczeniach respondentów. Nie chodzi o pełną ewidencję wszystkich wpływów i zakupów każdego mieszkańca województwa.

Przeciętna liczba osób w badanym gospodarstwie wyniosła 2,42, nieco więcej niż krajowe 2,39. Dlatego także jednostka „na osobę” jest istotna. Dochód gospodarstwa podzielony między domowników nie jest wynagrodzeniem konkretnego pracownika. Obejmuje różne źródła utrzymania i potrzeby wszystkich osób w gospodarstwie, także tych, które nie otrzymują płacy.

3122,44 zł i luka wobec kraju

Średnia krajowa dochodu rozporządzalnego na osobę wyniosła 3500,21 zł. Wynik Świętokrzyskiego odpowiadał 89,2 procent tej wartości, czyli był niższy o 10,8 procent. W porównaniu z 2024 rokiem regionalny dochód wzrósł o 266,27 zł. Te liczby opisują jednocześnie wzrost własnego wyniku i utrzymującą się różnicę względem kraju.

Nie należy odczytywać wzrostu nominalnego jako identycznego wzrostu siły nabywczej. Do tego potrzebne byłoby uwzględnienie zmian cen w odpowiednim okresie i zakresie. Publikacja regionalna podaje określony dochód i jego dynamikę, nie gwarantuje, że każda rodzina mogła kupić o 9,3 procent więcej tych samych towarów. Różna struktura wydatków dodatkowo wpływa na doświadczenia poszczególnych gospodarstw.

Średnia również nie oznacza kwoty otrzymywanej przez typowego mieszkańca. Gospodarstwa mają różne składy, źródła pieniędzy i poziomy dochodu. Nie dysponujemy w przywołanym fragmencie rozkładem pozwalającym stwierdzić, ile dokładnie osób otrzymywało mniej lub więcej niż 3122,44 zł. Rzetelny opis zachowuje więc nazwę wskaźnika zamiast zastępować ją niepotwierdzonym stwierdzeniem o dochodzie każdego człowieka.

Skąd pochodziły pieniądze?

Największy udział w dochodzie rozporządzalnym miała praca najemna: 47,8 procent, przy 53,5 procent w kraju. Świadczenia społeczne odpowiadały za 35,2 procent, wobec krajowych 30,2 procent. Praca na własny rachunek miała udział 6,6 procent. Dane pokazują strukturę przeciętnego dochodu gospodarstw, nie strukturę zatrudnienia w gospodarce regionalnej.

Dochód z gospodarstwa indywidualnego w rolnictwie stanowił 8 procent. Przy szczegółowych szacunkach rolniczych publikacja sygnalizuje większy błąd względny. Nie budujemy na tej pozycji precyzyjnego rankingu pojedynczych rodzin ani nie traktujemy odnotowanej dynamiki jako identycznej poprawy sytuacji wszystkich rolników. Wielkość oszacowania i jego precyzja powinny być czytane razem.

Większy udział świadczeń niż w średniej krajowej nie przesądza samodzielnie o przyczynach różnicy. Znaczenie może mieć skład gospodarstw i struktura osób utrzymujących się z różnych źródeł. Publikacja nie przypisuje wyniku jednej decyzji politycznej. Porównanie udziałów pozwala opisać źródła utrzymania, ale do oceny wpływu konkretnego programu potrzebne byłyby dodatkowe informacje.

Wyposażenie a odczucia gospodarstw

Dostęp do internetu miało 84 procent gospodarstw w regionie, a smartfon 84,1 procent. Komputer, laptop lub tablet występował w 73,9 procent gospodarstw. Nie są to odsetki wszystkich pojedynczych mieszkańców korzystających z tych urządzeń. Jedno urządzenie może służyć kilku domownikom, a sama obecność sprzętu nie mierzy umiejętności cyfrowych ani jakości połączenia.

W subiektywnej ocenie 47,2 procent gospodarstw określało sytuację materialną jako dobrą albo raczej dobrą. Rok wcześniej ten udział był o 3,5 punktu procentowego wyższy. Jednocześnie udział oceny przeciętnej wzrósł do 50 procent, a oceny złej lub raczej złej wyniósł 2,8 procent. Spadek dobrej oceny nie oznacza zatem prostego przesunięcia całej tej grupy do kategorii złej.

W kraju udział ocen dobrych lub raczej dobrych wyniósł 59,2 procent. Regionalna różnica jest wyraźna, lecz nie tłumaczy automatycznie jej przyczyn. Respondenci oceniają całą sytuację gospodarstwa, a nie tylko jeden średni dochód. Nie ma sprzeczności logicznej w tym, że nominalna średnia rośnie, a część rodzin ostrożniej opisuje własną sytuację.

Jakie ograniczenia trzeba zachować?

Stan wiedzy na 11 października 2026 roku dotyczy raportu opublikowanego w październiku, ale opisującego rok 2025. Nie są to bieżące dochody z jesieni 2026 roku. Strona i dokument urzędu są jednym źródłem statystycznym, którego nie przedstawiamy jako dwóch niezależnych badań. Wskaźniki pokazują regionalne wyniki próby, z uwzględnieniem ich definicji, precyzji i charakteru deklarowanych odpowiedzi.

Źródła

Stan wiedzy: 11 października 2026 roku. Dane statystyczne i zdjęcia odnoszą się do dat wskazanych w tekście.

Źródła obrazów

Wnętrze sklepu spożywczego w Łodzi w 2019 roku, ilustracja wydatków gospodarstw domowych; nie pomiar cen w Świętokrzyskiem. Autor: Rakoon. Strona materiału źródłowego. Licencja: Creative Commons Zero, Public Domain Dedication. Zmniejszono rozdzielczość; bez dodatkowego kadrowania i retuszu. Otwarta licencja materiału pozostaje wskazana w atrybucji.

Dołącz do dyskusji

Dodaj komentarz

Adres e-mail nie będzie widoczny publicznie. Komentarze pojawiają się automatycznie i są sprawdzane przez filtr antyspamowy.