Sejm 8 października 2026 roku uchwalił nowelizację Prawa ochrony środowiska przygotowaną jako projekt deregulacyjny UDER44. Zmiany dotyczą między innymi aktualizowania pozwoleń zintegrowanych, właściwości urzędów przy wybranych instalacjach i pracy inspekcji. Ministerstwo Klimatu i Środowiska przedstawiło zakres reformy dzień później. Uchwalenie przez Sejm jest potwierdzonym etapem, ale nie oznacza jeszcze, że wszystkie opisane rozwiązania obowiązują.
Pozwolenia środowiskowe: mniej dodatkowych analiz
Pozwolenie zintegrowane porządkuje warunki działania instalacji przemysłowej mogącej istotnie oddziaływać na środowisko. W centrum części zmian znajduje się sposób reagowania na nowe konkluzje dotyczące najlepszych dostępnych technik, określanych skrótem BAT. Są to wymagania odnoszące się do technologii i prowadzenia instalacji, a nie ogólna zgoda na pomijanie ograniczeń emisji.
Według opisu MKiŚ nowelizacja ogranicza dodatkową analizę wykonywaną przez organ po publikacji nowych konkluzji BAT. Zamiast takiej ścieżki przewidziano zawiadomienie prowadzącego instalację w ciągu 60 dni. Prowadzący ma wystąpić o zmianę pozwolenia albo wykazać, że jego dostosowanie nie jest potrzebne. Cel przedstawiany przez resort to usprawnienie procedury aktualizowania dokumentów.
Różnica ma znaczenie dla obu stron. Dla przedsiębiorcy ważne są jasne obowiązki i termin, w którym otrzymuje informację od urzędu. Dla otoczenia zakładu istotne jest zachowanie zgodności instalacji z wymaganiami środowiskowymi. Zmniejszenie liczby czynności administracyjnych nie powinno być więc przedstawiane jako zniesienie norm dotyczących zanieczyszczeń.
Instalacje pomocnicze elektrowni i terminale LNG
Resort wskazuje również zmianę właściwości organów przy pozwoleniach związanych z instalacjami pomocniczymi elektrowni jądrowych oraz regazyfikacją LNG. Ten opis trzeba czytać precyzyjnie. Przepisy o urządzeniach pomocniczych nie są tożsame z całością postępowania dotyczącego budowy lub działania elektrowni jądrowej. Nie dają podstaw do stwierdzenia, że Sejm zastąpił wszystkie zgody dla takiej inwestycji jednym prostym dokumentem.
W praktyce duża inwestycja może obejmować różne urządzenia i różne rodzaje oddziaływania. Obowiązki związane z instalacją spalania, procesem przemysłowym i bezpieczeństwem obiektu nie muszą wynikać z tej samej procedury. Zmiana urzędu odpowiedzialnego za określone pozwolenie rozstrzyga o tym, kto prowadzi sprawę, a nie sama w sobie o dopuszczalnej skali emisji.
Podobnie terminal LNG jest konkretnym rodzajem infrastruktury. Nie należy z jego przykładu wyprowadzać wniosku o automatycznym uproszczeniu pozwoleń dla każdego zakładu korzystającego z gazu. Zakres zastosowania powinien wynikać z ostatecznych przepisów oraz rodzaju instalacji, której dotyczy wniosek.
Kontrole i działalność inspekcji na morzu
Kolejna część zmian odnosi się do pracy Inspekcji Ochrony Środowiska. MKiŚ opisuje więcej czasu na zgłaszanie uwag do protokołu kontroli i uporządkowanie sposobu ich rozpatrywania. Dla kontrolowanego podmiotu protokół jest ważny, ponieważ dokumentuje ustalenia inspektorów. Możliwość przedstawienia uwag nie oznacza jednak, że ustalenia zostają automatycznie unieważnione.
Projekt obejmuje też kompetencje wojewódzkich inspektoratów w obszarach morskich, z udziałem administracji morskiej. Wyznaczenie odpowiedzialności może być istotne tam, gdzie działalność odbywa się poza typowym lądowym terenem zakładu. Rzetelna ocena wdrożenia będzie wymagała sprawdzenia nie tylko zapisów kompetencyjnych, lecz także tego, czy instytucje potrafią współpracować przy konkretnej kontroli.
Nie należy utożsamiać zmiany zasad pracy inspekcji z obietnicą krótszej każdej kontroli. Różne postępowania wymagają odmiennej dokumentacji i ustalenia różnych faktów. Usprawnienie wybranego etapu może poprawić komunikację między organem a kontrolowanym, ale nie przesądza o czasie całej sprawy ani o jej wyniku.
MKiŚ wskazuje, że organ ma mieć siedem dni na rozpatrzenie uwag do protokołu. Jeżeli uzna je za zasadne, dokument zostanie zmieniony lub uzupełniony. Jest to mechanizm pozwalający odnieść się do ustaleń, a nie nowa zgoda na prowadzenie instalacji. Rozróżnienie pomaga zrozumieć, dlaczego gwarancje proceduralne dla kontrolowanego podmiotu i obowiązki ochrony środowiska mogą być stosowane jednocześnie.
Jak projekt przeszedł przez Sejm?
Oficjalny rejestr Sejmu identyfikuje sprawę jako druk 3001. Projekt wpłynął 6 sierpnia 2026 roku, a pierwsze czytanie w komisjach odbyło się 17 września. Drugie czytanie przeprowadzono 7 października. Po zgłoszeniu poprawek sprawa wróciła do komisji, a trzecie czytanie i uchwalenie nastąpiły 8 października. Rejestr oznacza projekt jako przyjęty.
Ta chronologia pozwala odróżnić uchwalony tekst od wcześniejszego projektu rządowego. Przy porównywaniu wersji należy zatem ustalić, czy omawiany dokument powstał przed poprawkami, czy po sejmowym głosowaniu. Sam numer projektu deregulacyjnego nie zastępuje sprawdzenia konkretnego dokumentu i jego daty.
Co wymaga jeszcze potwierdzenia?
Stan wykorzystanego rejestru potwierdza uchwalenie przez Sejm. Nie dokumentuje zakończenia całej drogi ustawodawczej, podpisu prezydenta i ogłoszenia aktu. Nie podajemy więc daty, od której przedsiębiorcy mieliby stosować nowe przepisy jako już obowiązujące. Dalsze etapy mogą również wpłynąć na ostateczny kształt regulacji.
Istotne będzie późniejsze sprawdzenie, czy zmiany rzeczywiście skracają aktualizację pozwoleń i ułatwiają prawidłowe kontrole. To pytanie o wykonanie, na które komunikat po głosowaniu jeszcze nie odpowiada. Na obecnym etapie można ocenić treść reformy i przebieg prac; ocenę jej rezultatów trzeba oprzeć na stosowaniu przepisów w konkretnych sprawach.
Źródła
Stan wiedzy: 10 października 2026 r. Informacje sprawdzone przed zaplanowaniem publikacji.
- MKiŚ: zakres nowelizacji uchwalonej przez Sejm
- Sejm: oficjalny przebieg procesu legislacyjnego druku 3001
Źródła obrazów
Widok terminalu LNG w Świnoujściu, przykład infrastruktury związanej z zakresem omawianej regulacji. Autor: Maciek Kwiatkowski. Strona pliku w Wikimedia Commons. Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe. Bez zmian redakcyjnych; pobrano miniaturę Commons. Techniczne rozmiary WordPressa objęte są wskazaną licencją obrazu.
Dołącz do dyskusji