Prokuratura Krajowa wystąpiła 9 października 2026 roku o zgodę na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej trzech sędziów Sądu Apelacyjnego w Warszawie: Piotra Schaba, Przemysława Radzika i Michała Lasoty. Wnioski trafiły do Sądu Najwyższego. Dotyczą czynności podejmowanych w związku z funkcjami rzeczników dyscyplinarnych, w tym dalszego działania po odwołaniu oraz odmowy przekazania akt.

Na tym etapie potwierdzonym zdarzeniem jest złożenie wniosków immunitetowych. Podejrzenia opisane przez prokuraturę nie są prawomocnym rozstrzygnięciem. Każdy wniosek odnosi się do konkretnej osoby i określonych zachowań, dlatego sprawy nie należy sprowadzać do jednego wspólnego zarzutu wobec całej trójki.

Odwołania z funkcji tworzą oś chronologii

W komunikacie PK wskazano trzy daty decyzji Ministra Sprawiedliwości. Przemysław Radzik został według dokumentu odwołany z funkcji zastępcy rzecznika 4 kwietnia 2025 roku. Odwołanie Piotra Schaba z funkcji Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych miało nastąpić 25 kwietnia 2025 roku. W przypadku Michała Lasoty, pełniącego funkcję zastępcy, wskazano 29 lipca 2025 roku.

Śledczy uważają, że mimo tych decyzji nadal podejmowano czynności zastrzeżone dla rzeczników. W odniesieniu do Schaba komunikat wymienia prowadzenie spraw dyscyplinarnych, rozpoznawanie skarg i kierowanie pism do innych organów. W przypadku Lasoty wskazuje między innymi udział w posiedzeniach przed Sądem Najwyższym.

Znaczenie mają nie tylko daty wydania decyzji, lecz również dokumentacja ich doręczenia i późniejsze czynności. Prokuratura informuje, że zgromadziła takie materiały. Bez pełnego dostępu do nich nie sposób samodzielnie odtworzyć każdego zdarzenia ani rozstrzygnąć argumentów dotyczących uprawnień do działania.

Wniosek dotyczący Radzika obejmuje kilka zachowań

W sprawie Przemysława Radzika PK opisuje szerszy zestaw podejrzeń. Pierwsze dotyczy akt postępowania dyscyplinarnego prowadzonego wobec sędzi Urszuli Sipińskiej-Sęk. Według prokuratury miał odmówić przekazania ich rzecznikowi wyznaczonemu przez Ministra Sprawiedliwości. Śledczy kwalifikują to jako podejrzenie ukrywania dokumentów połączone z przekroczeniem uprawnień.

Kolejny wątek dotyczy wszczęcia trzech postępowań dyscyplinarnych wobec sędziego Andrzeja Krasnodębskiego. PK twierdzi, że Radzik przedstawił mu bezpodstawne zarzuty, mimo wiedzy, że opisywane czyny nie zostały popełnione. Jest to szczególnie istotna ocena dotycząca wiedzy i zamiaru osoby objętej wnioskiem. W tekście przedstawiamy ją jako stanowisko śledczych.

Prokuratura wskazuje też na odmowę przekazania akt tych trzech spraw nowemu rzecznikowi oraz dalsze podawanie się za zastępcę rzecznika po odwołaniu. Wymienione zachowania są odrębnie opisane w komunikacie. Nie ma podstaw, aby zakładać, że każdy sędzia objęty dzisiejszymi wnioskami uczestniczył we wszystkich tych czynnościach.

Dokumenty, na których opiera się prokuratura

PK wymienia decyzje ministra, potwierdzenia ich doręczenia, urzędową korespondencję i dokumentację działań w postępowaniach dyscyplinarnych. Do materiału mają należeć również dokumenty dotyczące powołania nowych rzeczników, żądania przekazania akt i odmowy ich wydania. Lista opisuje rodzaje dowodów, ale nie ujawnia całych akt.

Wskazane w komunikacie przepisy obejmują przywłaszczenie funkcji publicznej, przekroczenie uprawnień oraz ukrywanie dokumentów. To proponowane przez prokuraturę kwalifikacje zachowań. O ich zasadności nie rozstrzyga sam nagłówek komunikatu ani jego publikacja. Procedura immunitetowa jest pierwszą z istotnych decyzji, które trzeba śledzić w tej sprawie.

Immunitet i dalszy bieg sprawy

Prokuratura odwołuje się do artykułu 80 Prawa o ustroju sądów powszechnych. Zgodnie z przywołaną regulacją pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej wymaga zgody właściwego sądu dyscyplinarnego. Dlatego Wydział Spraw Wewnętrznych skierował trzy wnioski do Sądu Najwyższego, zamiast ogłaszać, że sprawy zostały już zakończone.

PK przypomina także ustawowy termin czternastu dni na rozpoznanie wniosku. Jest to termin wskazany w przepisie, a nie potwierdzenie wyznaczonej daty posiedzenia w każdej z trzech spraw. Publiczny komunikat nie zawiera harmonogramu sądu ani informacji o wydanych uchwałach.

Uchylenie immunitetu, gdyby do niego doszło, nie oznaczałoby skazania. Pozwalałoby na dalsze czynności w zakresie objętym zezwoleniem. Późniejsza odpowiedzialność wymaga osobnego postępowania i oceny dowodów. Rozróżnienie tych etapów ma znaczenie zwłaszcza wtedy, gdy czynności procesowe stają się tematem ostrych komentarzy politycznych.

Stawka sporu o akta dyscyplinarne

Postępowania dyscyplinarne mogą wpływać na zawodową sytuację sędziów. Znaczenie ma więc to, kto jest uprawniony do ich prowadzenia, kto dysponuje aktami oraz w jaki sposób zapewnia się ciągłość spraw po zmianie osoby pełniącej funkcję. Brak jednoznacznego rozstrzygnięcia tych kwestii może utrudniać ocenę legalności kolejnych czynności.

Nie należy jednak utożsamiać oceny organizacji systemu dyscyplinarnego z indywidualną winą. To, czy konkretne zachowanie wyczerpało znamiona przestępstwa, wymaga ustaleń dotyczących danej osoby. Wnioski immunitetowe nie rozstrzygają również automatycznie ważności wszystkich wcześniejszych postępowań prowadzonych przez rzeczników.

Co pozostaje niewyjaśnione

Informację o wnioskach zestawiliśmy z relacją Gazeta.pl z 9 października. Media opisują również stanowisko ministra, lecz jego komentarz jest oceną uczestnika sporu, a nie zastępczym orzeczeniem sądu. Wykorzystane źródła nie przedstawiają pełnej argumentacji wszystkich trzech sędziów ani całych dokumentów będących podstawą podejrzeń.

Na dzień przygotowania artykułu znamy treść publicznego komunikatu prokuratury i fakt skierowania wniosków. Nie ustaliliśmy rozstrzygnięcia tych nowych wniosków. Przypisanie podejrzeń ich autorowi, zachowanie osobnych opisów spraw i kontrola dat są konieczne, aby relacja nie przesądzała wyniku postępowania.

Źródła

Stan wiedzy: 9 października 2026 roku.

Źródła obrazów

Archiwalna fotografia Sądu Najwyższego w Warszawie. Autor: Scotch Mist. Wikimedia Commons, strona pliku. Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0. Bez zmian redakcyjnych; zdjęcie pozostaje dostępne na tej licencji.

Dołącz do dyskusji

Dodaj komentarz

Adres e-mail nie będzie widoczny publicznie. Komentarze pojawiają się automatycznie i są sprawdzane przez filtr antyspamowy.