Prokuratura Krajowa poinformowała 16 października 2026 roku o nowym wniosku dotyczącym immunitetu Grzegorza Brauna. Prokurator generalny przekazał go przewodniczącej Parlamentu Europejskiego dzień wcześniej. Sprawa dotyczy wypowiedzi europosła z 25 sierpnia w Krakowie, po zakończeniu czynności w pionie śledczym Instytutu Pamięci Narodowej.

To ważne rozróżnienie dat: opublikowany dzisiaj komunikat opisuje wystąpienie skierowane w czwartek i zachowanie z sierpnia. Nie jest informacją o nowym głosowaniu PE. Nie jest też komunikatem o prawomocnym wyroku. Prokuratura chce uzyskać możliwość pociągnięcia polityka do odpowiedzialności w określonym wątku postępowania, a dalszy przebieg sprawy zależy od odpowiednich decyzji procesowych.

Sierpniowa wypowiedź i październikowy wniosek

Śledztwo prowadzi krakowska Oddziałowa Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu. Według PK po zakończeniu sierpniowych czynności Braun udzielił transmitowanej w internecie wypowiedzi, w której publicznie zaprzeczył zbrodniom dokonanym w KL Auschwitz-Birkenau, w tym mordowaniu ludzi w komorach gazowych. Prokuratura kwalifikuje opisywane zachowanie na podstawie artykułu 55 ustawy o IPN.

Komunikat podaje, że czyn objęty wnioskiem jest zagrożony karą do trzech lat pozbawienia wolności. Maksymalna sankcja wskazana w przepisie nie oznacza kary wymierzonej konkretnej osobie. Na tym etapie nie należy jej przedstawiać jako zapowiedzianego wyroku ani jako pewnego finału postępowania. Istotą nowej informacji jest skierowanie wystąpienia immunitetowego, a nie zakończenie sprawy karnej.

Polskie Radio potwierdza przekazanie wniosku i przywołuje wypowiedź Waldemara Żurka określającego go jako piąte takie wystąpienie dotyczące Brauna. Artykuł radiowy opiera opis tego zdarzenia na komunikacie i deklaracji prokuratora generalnego. Jest dodatkową relacją redakcyjną, ale nie stanowi dostępu do pełnych akt ani odrębnego badania wszystkich dowodów.

Co bada Parlament Europejski?

Oficjalne wyjaśnienie PE opisuje immunitet jako gwarancję niezależnego wykonywania mandatu. Przewodniczący ogłasza otrzymany wniosek na posiedzeniu plenarnym, a następnie kieruje go do Komisji Prawnej. Zainteresowany parlamentarzysta ma możliwość przedstawienia wyjaśnień oraz dokumentów. Komisja opracowuje zalecenie dla całego Parlamentu.

Rozstrzygnięcie w sprawie ochrony immunitetowej nie zastępuje sądu karnego. Parlament podkreśla, że jej uchylenie nie oznacza uznania posła za winnego i samo w sobie nie odbiera mandatu. Te różnice mają znaczenie szczególnie wtedy, gdy obok siebie pojawiają się informacje o kilku postępowaniach dotyczących tej samej osoby. Każdą decyzję trzeba powiązać z zakresem konkretnego wystąpienia.

Z tego powodu zdanie, że polityk wcześniej stracił immunitet, nie odpowiada jeszcze na pytanie o możliwość przeprowadzenia wszystkich późniejszych czynności w innej sprawie. W relacjonowaniu nowego wniosku potrzebne są trzy osobne informacje: czego dotyczy, czy Parlament już o nim rozstrzygnął i jaki krok wykonano następnie w postępowaniu krajowym. Połączenie tych etapów w jeden skrót dawałoby czytelnikowi mylący obraz.

Fakty historyczne i odpowiedzialność za konkretną wypowiedź

Nie ma podstaw, by negowanie zbrodni Auschwitz przedstawiać jako równorzędną wersję historii. Jednocześnie odpowiedzialność karna za konkretną wypowiedź wymaga zachowania właściwej procedury i zbadania ustawowych przesłanek. Rozdzielenie tych kwestii pozwala relacjonować sprawę bez rozpowszechniania fałszywych twierdzeń i bez samodzielnego wydawania wyroku na opisywaną osobę.

Nie powtarzamy zaprzeczających zbrodniom zdań jako sensacyjnych cytatów. Dla zrozumienia zdarzenia wystarcza wskazanie, jakiego rodzaju zachowania dotyczy śledztwo, kiedy miało do niego dojść i jaki formalny krok wykonano. Konkretny opis przedmiotu postępowania jest bardziej użyteczny niż odtwarzanie internetowej transmisji wyrwanej z kontekstu lub nadawanie jej dodatkowego zasięgu.

Warto również oddzielić zdarzenie będące przedmiotem zainteresowania IPN od samego przesłuchania. Według opisu prokuratury nowy wątek wiąże się ze słowami wypowiedzianymi już po czynnościach, podczas publicznej transmisji. Nie oznacza więc ponownego osądzania samego udziału w przesłuchaniu. Taka kolejność wyjaśnia, dlaczego ta sama data może pojawiać się w relacjach o różnych postępowaniach i dlaczego potrzebny jest dokładny opis zachowania objętego nowym wnioskiem. Nie wystarcza ogólne określenie sprawy nazwiskiem polityka.

Stan wiedzy: czego komunikat nie rozstrzyga

W sprawdzonych materiałach nie ma potwierdzenia decyzji PE o tym nowym wniosku. Nie przedstawiono także rozstrzygnięcia sądu dotyczącego sierpniowej wypowiedzi objętej wystąpieniem. PK informuje o podejrzeniu uzasadniającym dalsze czynności, co trzeba konsekwentnie odróżniać od dowiedzenia winy w procesie. Obowiązuje domniemanie niewinności.

Nie dysponujemy pełną dokumentacją śledztwa ani osobnym, aktualnym stanowiskiem Brauna odnoszącym się właśnie do tego październikowego wystąpienia. Nie zastępujemy go dawnymi komentarzami dotyczącymi innych spraw. Relacja pozostaje więc opisem formalnego kroku i procedury, z wyraźnym zaznaczeniem źródła zarzutów oraz granic dostępu do materiału dowodowego.

Kolejną zmianą wartą odnotowania będzie oficjalna informacja o przebiegu rozpoznawania wniosku. Przy jej ocenie kluczowe będzie sprawdzenie identyfikacji sprawy, a nie tylko nazwiska europosła. Pozwoli to uniknąć przypisywania decyzji z innego postępowania do wydarzeń z 25 sierpnia. Na dzień przygotowania tekstu potwierdzone jest przekazanie wystąpienia, natomiast jego przyszłego rozstrzygnięcia nie znamy.

Źródła

Stan wiedzy: 16 października 2026 roku.

Źródła obrazów

Grzegorz Braun podczas spotkania w Klubie Ronina 7 kwietnia 2014 roku. Kadr archiwalny, niezwiązany z czynnościami z sierpnia 2026 roku. Autor: ascotv. Strona pliku w Wikimedia Commons. Źródłowe nagranie. Creative Commons Attribution 3.0 Unported. Kadr z nagrania opublikowany w Commons. Bez dodatkowych zmian redakcyjnych.

Dołącz do dyskusji

Dodaj komentarz

Adres e-mail nie będzie widoczny publicznie. Komentarze pojawiają się automatycznie i są sprawdzane przez filtr antyspamowy.