Prokuratura Krajowa wystąpiła o zgodę na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędzi Sądu Okręgowego w Krakowie Elżbiety J.-M. Sprawa dotyczy podejrzenia wpływania na rozstrzygnięcie odnoszące się do kary porządkowej nałożonej na przewodniczącą Krajowej Rady Sądownictwa. Wniosek trafił do Sądu Najwyższego 2 października 2026 roku. Na obecnym etapie nie oznacza to ani uchylenia immunitetu, ani stwierdzenia winy.

Spór rozpoczął się od dokumentów potrzebnych sądowi

Komunikat PK, opublikowany 5 października, odnosi się do wydarzeń z listopada 2022 roku. Sędzia Wojciech Maczuga nałożył wówczas na Dagmarę Pawełczyk-Woicką karę porządkową w wysokości 3 tys. zł. Powodem miało być niewykonanie postanowienia zobowiązującego do przekazania dokumentów dotyczących sędziego Sądu Rejonowego w Wadowicach.

Według przedstawionej chronologii chodziło o akta osobowe i dokumentację konkursową potrzebne do testu bezstronności oraz niezawisłości sędziego, który orzekał w pierwszej instancji. Kara została nałożona 22 listopada. Ta kwota dotyczy kary porządkowej, a nie łapówki, odszkodowania czy oszacowanej szkody majątkowej.

Przywołujemy opis organu prowadzącego śledztwo. Nie dysponujemy pełnymi aktami tamtej sprawy ani uzasadnieniami wszystkich wydanych w niej postanowień. Nie ustalamy zatem na tej podstawie, czy sam test lub nałożona kara były merytorycznie prawidłowe.

Co prokuratura zarzuca przewodniczącej wydziału

Wirtualna Polska, relacjonując informacje TVN24 i PK, opisała podejrzenie ingerencji w sprawę pozostającą w referacie innych sędziów. Między 22 a 25 listopada 2022 roku Elżbieta J.-M. miała prowadzić rozmowy z członkami składu orzekającego i wpływać na dalsze procedowanie, aby doprowadzić do uchylenia kary oraz rezygnacji z testu.

Prokuratura wymieniła wśród zabezpieczonych materiałów zeznania świadków, nagrania rozmów i opinię fonoskopijną. To informacja o rodzaju dowodów, nie publikacja ich pełnej treści. Samo istnienie nagrania nie pozwala czytelnikowi ocenić kontekstu, kompletności zapisu ani argumentów obrony.

Według opisanej sekwencji dwóch członków pierwotnego składu nie było obecnych w dniu rozprawy 25 listopada: jeden z przyczyn zdrowotnych, drugi korzystał z urlopu na żądanie. Przewodnicząca wydziału wyznaczyła zastępstwa. Sprawę rozpoznano w zmienionym składzie, a po wydaniu wyroku karę porządkową uchylono jako bezprzedmiotową.

Kluczowe pytanie śledztwa dotyczy więc granicy między czynnościami organizacyjnymi a ingerencją w orzekanie. Nie każda zmiana składu jest bezprawna. Dla odpowiedzialności znaczenie ma podstawa działania, jego rzeczywisty cel i zakres uprawnień, a nie wyłącznie kolejność zdarzeń.

Dlaczego zgoda na ściganie wymaga osobnego rozstrzygnięcia

Konstytucja w artykule 181 przewiduje, że pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej wymaga uprzedniej zgody sądu określonego w ustawie. W tej sprawie prokurator skierował wniosek do Sądu Najwyższego. Jest to etap dotyczący możliwości prowadzenia dalszych czynności wobec konkretnej osoby, a nie proces zakończony wyrokiem.

Immunitet chroni niezależność sprawowania urzędu. Nie rozstrzyga, czy każde zachowanie sędziego jest zgodne z prawem. Jednocześnie jego uchylenie, gdyby do niego doszło, nie pozbawia osoby prawa do obrony i nie zastępuje obowiązku udowodnienia zarzutów.

Artykuł 178 Konstytucji wiąże niezawisłość z podleganiem Konstytucji i ustawom. Prawo o ustroju sądów powszechnych dodatkowo oddziela nadzór administracyjny od obszaru orzekania. Kierowanie pracą jednostki nie daje swobody narzucania innemu sędziemu treści rozstrzygnięcia.

Znaczenie sprawy wykracza poza karę 3 tys. zł

Dla uczestnika procesu ważne jest, aby organizacja pracy sądu nie zmieniała odpowiedzi na pytanie, kto i na jakiej podstawie podejmuje decyzję. Ta sprawa dotyka dostępu do dokumentów potrzebnych do oceny bezstronności, doboru składu oraz wzajemnych relacji osób pełniących funkcje kierownicze i orzecznicze.

Nie można jednak wyprowadzać z pojedynczego wniosku wniosku o odpowiedzialności całego sądu lub wszystkich członków KRS. Prokurator opisuje określone zachowanie w konkretnej sprawie. Szerszy spór polityczny o sądownictwo jest kontekstem, ale nie stanowi dowodu popełnienia przestępstwa.

Co jest potwierdzone, a czego nie wiemy

Potwierdzone jest opublikowanie przez PK informacji o skierowaniu wniosku i wskazanym podejrzeniu przekroczenia uprawnień. W sprawdzonych materiałach nie ma rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego w sprawie tego wniosku ani prawomocnego wyroku karnego. Nie znaleźliśmy też kompletnego publicznego stanowiska sędzi, które pozwalałoby uczciwie odtworzyć jej odpowiedź.

Publikacja WP przywołuje źródła prokuratorskie, więc nie jest niezależnym potwierdzeniem prawdziwości oskarżenia. Dalszy opis powinien opierać się na dokumentach sądowych, z zachowaniem rozróżnienia między podejrzeniem, zgodą na ściganie i ewentualnym późniejszym rozstrzygnięciem odpowiedzialności.

Ocena powinna objąć osobno same rozmowy, decyzję o zastępstwach i późniejsze rozstrzygnięcia składu. Ich czasowa bliskość może być powodem do badania związku, lecz sama go nie udowadnia. Istotne będą także ewentualne alternatywne wyjaśnienia: przyczyny nieobecności, obowiązujące zasady wyznaczania zastępstw i rzeczywista treść przekazanych poleceń. To zakres pytań wynikających z publicznego opisu, nie informacja o dodatkowych ustaleniach śledczych. Dopiero możliwość skonfrontowania obu stanowisk z dokumentami pozwoli ocenić, czy doszło do niedopuszczalnego wpływu, czy opisane czynności miały inne wyjaśnienie.

Źródła

Stan wiedzy: 11 października 2026 r. Materiały sprawdzono przed zaplanowaniem publikacji.

Źródła obrazów

Sąd Okręgowy w Krakowie przy ulicy Przy Rondzie 7. Zdjęcie siedziby sądu, nie przedstawia czynności w opisanym śledztwie. Autor: Igor123121. Strona pliku w Wikimedia Commons. Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe. Bez zmian redakcyjnych. Pobrano rozmiar udostępniony przez Commons. Techniczne warianty obrazu w WordPressie pozostają na wskazanej licencji.

Dołącz do dyskusji

Dodaj komentarz

Adres e-mail nie będzie widoczny publicznie. Komentarze pojawiają się automatycznie i są sprawdzane przez filtr antyspamowy.