Mediana miesięcznych wynagrodzeń brutto w gospodarce narodowej wyniosła w kwietniu 2026 roku 7695 zł. GUS opublikował ten wynik 7 października, razem z informacją o średniej płacy wynoszącej 9651,59 zł. Różnica pokazuje, dlaczego jedna przeciętna kwota nie opisuje dobrze sytuacji wszystkich zatrudnionych. Publikacja pozwala zajrzeć do rozkładu wynagrodzeń według wielkości pracodawcy, płci i rodzaju działalności.
Kwiecień w październikowym komunikacie
Data ogłoszenia wyników nie jest datą wypłaty opisywanych pensji. Wszystkie podstawowe wartości w tym materiale dotyczą kwietnia. Nie są pomiarem zarobków za październik ani prognozą wynagrodzenia na koniec roku. Opóźnienie publikacji jest szczególnie ważne przy porównywaniu jej z bieżącymi ofertami pracy lub innymi miesięcznymi komunikatami gospodarczymi.
Mediana wskazuje środek rozkładu: połowa zatrudnionych otrzymała wynagrodzenie nie wyższe niż podana kwota, a połowa nie niższe. Średnia jest natomiast wynikiem uśrednienia wypłat. Bardzo wysokie zarobki części osób mogą podnosić ją silniej niż medianę. Żadna z tych miar nie jest gwarantowaną stawką należną każdemu pracownikowi.
GUS podaje, że mediana była o 20,3 proc. niższa od przeciętnego wynagrodzenia w tym samym miesiącu. To porównanie używa średniej jako podstawy. Nie oznacza, że dokładnie taki sam procent opisuje przewagę średniej nad medianą. Zmiana mianownika zmienia wynik procentowy, choć porównujemy te same dwie kwoty.
Wzrost mediany i spadek średniej mogą wystąpić razem
W porównaniu z marcem mediana wzrosła nominalnie o 2,2 proc., a w stosunku do kwietnia 2025 roku o 6 proc. Przeciętna płaca obniżyła się miesięcznie o 0,5 proc., ale była o 5,5 proc. wyższa niż rok wcześniej. Te wyniki nie są sprzeczne, ponieważ opisują inne właściwości rozkładu wynagrodzeń.
Są to zmiany nominalne, czyli wyrażone w pieniądzu. Sam raport nie pozwala utożsamić ich ze wzrostem siły nabywczej o identyczny procent. Do oceny realnego wynagrodzenia potrzebne byłoby odniesienie do właściwego wskaźnika cen w tym samym okresie. Wrześniowa inflacja nie może zastąpić kwietniowego porównania cen tylko dlatego, że oba komunikaty opublikowano niedawno.
Najmniejsze firmy i największe organizacje
W podmiotach zatrudniających nie więcej niż dziewięć osób mediana wyniosła 4806 zł brutto. W organizacjach liczących co najmniej tysiąc pracujących sięgała 9098,87 zł. To porównanie dwóch grup wielkości, a nie informacja, że każdy pracownik małej firmy otrzymywał płacę minimalną albo każdy zatrudniony w dużej firmie ponad dziewięć tysięcy złotych.
Średnie wynagrodzenia również różniły się między tymi grupami. Dla najmniejszych podmiotów GUS podał 6324,06 zł, a dla największych 11 457,32 zł. Różnica między medianą a średnią występuje więc także wewnątrz poszczególnych kategorii przedsiębiorstw. Wielkość zakładu jest użytecznym przekrojem, lecz nie wyjaśnia samodzielnie różnic między zawodami, stanowiskami czy wymiarem pracy.
Na dolnej granicy rozkładu urząd wskazał, że 10 proc. najmniej zarabiających otrzymywało najwyżej 4806 zł. Dla 10 proc. najlepiej zarabiających granica wyniosła co najmniej 14 926 zł. Są to progi decylowe. Nie są średnimi zarobkami w tych dwóch grupach i nie oznaczają, że wszystkie osoby z danej grupy otrzymały identyczną wypłatę.
Branże i płeć wymagają ostrożnego porównania
Mediana wynagrodzeń mężczyzn wyniosła 7877,52 zł, a kobiet 7545,48 zł. Zestawienie pokazuje różnicę w całych badanych zbiorowościach. Nie porównuje automatycznie dwóch osób wykonujących tę samą pracę u tego samego pracodawcy. Dlatego samo w sobie nie dowodzi przyczyny różnicy ani nie rozstrzyga, jaka część wynika z nierównego wynagradzania na porównywalnych stanowiskach.
GUS odnotował wyższą medianę kobiet w pięciu z dwudziestu sekcji działalności. Największa taka przewaga wystąpiła w budownictwie i wyniosła 36,8 proc. Nie można przenieść tego wyniku na każdą budowę lub zawód budowlany. Sekcja obejmuje osoby wykonujące różne zadania, a struktura zatrudnienia kobiet i mężczyzn może być odmienna.
Najwyższą medianę, 13 007,75 zł, urząd podał w sekcji K obejmującej telekomunikację, programowanie i pozostałą działalność informacyjną. Najwyższa średnia, 17 202,48 zł, dotyczyła sekcji L, czyli finansów i ubezpieczeń. Obie informacje opisują liderów według różnych miar, więc nie należy przedstawiać ich jako jednej listy najwyższych typowych pensji.
Czego ta publikacja nie mierzy?
Dane obejmują wynagrodzenia z zatrudnienia i stosunku służbowego oraz określone umowy cywilnoprawne wykonywane dla tego samego pracodawcy lub na jego rzecz. Nie stanowią pełnego zestawienia dochodów wszystkich samozatrudnionych i osób pracujących wyłącznie na niezależnych zleceniach. Kwoty brutto nie są również wypłatami na rachunek po podatkach i składkach.
Od stycznia 2026 roku GUS stosuje w tym badaniu klasyfikację PKD 2025. Porównywanie oznaczeń branż ze starszymi opracowaniami wymaga więc sprawdzenia zakresu sekcji. Podstawą artykułu jest raport urzędu; materiał Business Insider potwierdza medianę i okres danych, ale nie jest osobnym badaniem rozkładu płac. Publikacja daje obraz kwietnia, bez rozstrzygnięcia o obecnych zarobkach każdej grupy zawodowej.
Dla debaty publicznej istotne jest właśnie zachowanie wszystkich tych rozróżnień. Opis poziomu płac powinien podawać miarę, okres i badaną zbiorowość. Pominięcie jednego z tych elementów może sprawić, że prawidłowa liczba zacznie służyć do porównania sytuacji, której w rzeczywistości nie obejmuje.
Źródło danych: GUS. Opracowanie własne na podstawie danych GUS.
Źródła
Stan wiedzy: 11 października 2026 r. Informacje sprawdzone przed zaplanowaniem publikacji.
- GUS: Rozkład wynagrodzeń w gospodarce narodowej w kwietniu 2026 r., publikacja 7 października
- Business Insider: potwierdzenie wartości mediany i daty danych w materiale z 9 października
Źródła obrazów
Wejście do biura agencji Admind, fotografia z 2017 roku. Ilustracja miejsca pracy, nie danych o wynagrodzeniach pracowników tej firmy. Autor: Bartek Pawlik. Strona pliku w Wikimedia Commons. Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe. Bez zmian redakcyjnych; pobrano miniaturę Commons. Techniczne rozmiary WordPressa objęte są wskazaną licencją obrazu.
Dołącz do dyskusji