Centrum e-Zdrowia rozpoczęło konsultacje otwartych standardów komunikacji między systemami teleinformatycznymi ochrony zdrowia. W komunikacie z 9 października 2026 roku wskazało termin zgłaszania uwag do 31 października. Propozycja dotyczy sposobu wymiany danych między placówkami, dostawcami oprogramowania i usługami centralnymi. Opublikowana dokumentacja ma oznaczenie wersji roboczej 0.1.0, dlatego konsultacji nie należy przedstawiać jako zakończonego wdrożenia we wszystkich szpitalach.

Co oznacza komunikacja między systemami?

Szpital może korzystać z różnych programów do dokumentacji, diagnostyki i organizacji pracy. Interoperacyjność oznacza możliwość wymiany i wykorzystania informacji między nimi. Nie wystarcza samo przesłanie pliku: odbiorca musi jeszcze rozumieć, czego dotyczą dane i jak je poprawnie powiązać z pacjentem, wizytą lub badaniem.

Projekt CeZ obejmuje wspólną podstawę dla systemów szpitalnych, aparatury diagnostycznej i usług centralnych. Zakłada publiczną dokumentację, jednolite zasady integracji, wymianę w obie strony i środowiska testowe. Przedstawiany cel to ograniczenie sytuacji, w której każda placówka i każdy dostawca przygotowują od początku własny sposób połączenia.

Dla pacjenta problem może być widoczny jako konieczność powtarzania informacji lub dostarczania dokumentacji z innego miejsca. Nie oznacza to, że każda taka sytuacja wynika wyłącznie z błędu informatycznego. Wymiana danych zależy także od ich dostępności, jakości i uprawnienia do dostępu. Standard opisuje ważny fragment całego procesu, ale nie zastępuje wszystkich pozostałych warunków.

Jakie informacje uwzględnia wersja robocza?

Dokumentacja dzieli zakres na siedem kategorii. Są to dane osobowe i demograficzne, historia leczenia, dane medyczne, diagnostyka, leki, usługi i zabiegi oraz zasoby świadczeniodawcy. Podział pokazuje, że projekt nie ogranicza się do jednej recepty lub wyniku badania. Obejmuje również informacje potrzebne do organizacji opieki.

W części diagnostycznej opisano między innymi raporty, wyniki laboratoryjne i badania obrazowe. W części lekowej odróżniono produkt leczniczy, zlecenie leku i informację o jego stosowaniu. Takie rozróżnienie ma znaczenie: zapis o wystawionym zleceniu i zapis o faktycznym stosowaniu leku nie opisują tego samego zdarzenia.

Dokumentacja wykorzystuje standard HL7 FHIR i wskazuje wersję 4.0.1 jako podstawę przygotowanego pakietu. To informacja o konstrukcji opublikowanego projektu. Nie oznacza, że każda aplikacja zgodna z jakąkolwiek wersją FHIR automatycznie spełnia wszystkie proponowane wymagania. O zgodności przesądzają szczegółowe profile, zakres danych i zasady bezpieczeństwa. Przy testowaniu ważna jest również poprawność przekazanej treści: odbiorca powinien odróżnić nowy wynik od korekty wcześniejszego zapisu oraz sprawdzić, czy informacja trafiła do właściwej dokumentacji.

Otwartość dokumentacji nie oznacza otwartości danych pacjentów

Projektowana dokumentacja jest publiczna, aby dostawcy mogli przygotować zgodne integracje. Dane dotyczące konkretnego pacjenta pozostają innym zagadnieniem. Dostęp do specyfikacji nie daje prawa do pobierania cudzej historii leczenia. Ten podział jest podstawowy dla zrozumienia słowa „otwarte” w nazwie standardów.

W części bezpieczeństwa CeZ proponuje zasadę sprawdzania każdego żądania dostępu, niezależnie od wcześniejszych połączeń. Wskazuje silne uwierzytelnianie, kontrolę uprawnień oraz ochronę komunikacji. Chodzi o to, żeby system nie uznawał odbiorcy za uprawnionego tylko dlatego, że wcześniej z nim współpracował albo rozpoznaje jego adres sieciowy.

Projekt akcentuje również minimalny potrzebny zakres uprawnień. W praktyce możliwość wykonania określonego zadania nie powinna automatycznie oznaczać dostępu do wszystkich informacji. Skuteczność takiego rozwiązania zależy od wdrożenia reguł w systemie udostępniającym dane i od prawidłowej organizacji pracy. Sama deklaracja bezpieczeństwa nie jest dowodem, że wszystkie połączenia działają poprawnie.

Konsultacje i termin stosowania to różne etapy

CeZ odwołuje się do art. 8d ustawy o systemie informacji w ochronie zdrowia. W przytoczonym przepisie przewidziano konsultowanie wymogów przed ich zamieszczeniem w BIP Ministerstwa Zdrowia. Dla pierwszego zestawu wymogów wskazano obowiązek stosowania w ciągu dziewięciu miesięcy od takiego zamieszczenia. Nie należy liczyć tego okresu automatycznie od październikowego komunikatu o konsultacjach.

Termin 31 października dotyczy uwag do projektu, nie zakończenia integracji wszystkich placówek. CeZ wskazuje adres konsultacje@cez.gov.pl jako drogę przekazywania uwag i pytań. Ocenę terminu wykonania obowiązków trzeba oprzeć na właściwym dokumencie opublikowanym w przewidzianym trybie oraz jego zakresie, a nie na samym tytule wiadomości.

Dla dostawców istotne będą praktyczne pytania o obsługiwane dane, sytuacje wyjątkowe i testowanie współpracy. Dla placówek ważne jest także ustalenie, które elementy ich obecnego oprogramowania wymagają zmian. Konsultacje pozwalają zgłosić te problemy przed ustaleniem wymogów. Nie są jednak potwierdzeniem, że każda zgłoszona uwaga zostanie przyjęta.

Co wiadomo o możliwych efektach?

Potwierdzone są rozpoczęcie konsultacji, udostępnienie dokumentacji i opisane założenia techniczne. CeZ przedstawia poprawę pracy personelu i obiegu informacji jako cele. Wykorzystane materiały nie zawierają niezależnej oceny oszczędności osiągniętych już przez wdrożenie tej wersji. Nie przeliczamy więc ogólnych szacunków kosztów fragmentacji na gwarantowaną korzyść dla polskiego szpitala.

Po konsultacjach będzie można sprawdzić zmiany w dokumentacji, właściwą publikację wymogów oraz wyniki rzeczywistych integracji. Dla pacjenta najważniejszy rezultat to poprawnie dostępna informacja w odpowiednim miejscu, z zachowaniem ochrony danych. Obecna wiadomość opisuje drogę do takiego rezultatu, a nie ogłasza jego osiągnięcia w całym systemie.

Źródła

Stan wiedzy: 10 października 2026 r. Informacje sprawdzone przed zaplanowaniem publikacji.

Źródła obrazów

Radiolog przy komputerze z obrazami diagnostycznymi w szpitalu Laquintinie w Douali, Kamerun, w 2021 roku. Ilustracja informatyki medycznej, nie wdrożenia CeZ. Autor: Destiny Deffo. Strona pliku w Wikimedia Commons. Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe. Bez zmian redakcyjnych; pobrano miniaturę Commons. Techniczne rozmiary WordPressa objęte są wskazaną licencją obrazu.

Dołącz do dyskusji

Dodaj komentarz

Adres e-mail nie będzie widoczny publicznie. Komentarze pojawiają się automatycznie i są sprawdzane przez filtr antyspamowy.