Stan na 31 sierpnia 2026 r.
Prezydent Karol Nawrocki 28 sierpnia zawetował trzy ustawy z pakietu siedmiu przekazanych mu przez parlament. Cztery pozostałe podpisał. Wśród ustaw, którym odmówił podpisu, znalazły się przepisy dotyczące pilotażu państwowego eDziennika, programów ochrony powietrza oraz nowelizacji Prawa energetycznego.
Jakie ustawy objęło weto?
Według komunikatu Kancelarii Prezydenta weta dotyczyły nowelizacji Prawa oświatowego i ustawy o systemie informacji oświatowej, nowelizacji Prawa ochrony środowiska oraz ustawy zmieniającej Prawo energetyczne i inne ustawy. Równocześnie prezydent podpisał cztery ustawy, m.in. dotyczące kontroli jakości żywności, usuwania skutków powodzi i wsparcia zrównoważonego lotnictwa.
Spór o państwowy eDziennik
Jedno z najgłośniejszych wet objęło pilotaż bezpłatnego, państwowego eDziennika dla szkół. Projekt miał stworzyć publiczną alternatywę dla komercyjnych dzienników elektronicznych i umożliwić pilotaż w roku szkolnym 2026/2027.
Prezydent zaznaczył, że sama cyfryzacja dokumentacji szkolnej jest potrzebna, ale wskazał na zastrzeżenia dotyczące bezpieczeństwa danych dzieci, kosztów budowy centralnego systemu i tempa wdrożenia. Minister edukacji Barbara Nowacka oceniła decyzję krytycznie, nazywając ją „lobbystycznym wetem”. To stanowisko polityczne ministerstwa, a nie ustalenie prawne dotyczące przyczyn decyzji.
Pozostałe dwa weta
W przypadku nowelizacji Prawa energetycznego prezydent argumentował, że kolejne zmiany krótko po wcześniejszej nowelizacji pogarszają przewidywalność prawa dla przedsiębiorców i inwestorów. Rząd wskazywał natomiast, że projekt miał usunąć problemy interpretacyjne, które pojawiły się po poprzedniej zmianie przepisów.
Trzecie weto dotyczyło regulacji pozwalającej na zaskarżanie programów ochrony powietrza. Kancelaria Prezydenta oceniła, że szeroki zakres tej możliwości mógłby być wykorzystywany do blokowania lokalnych inwestycji. Ustawa odnosiła się do programów przygotowywanych przez samorządy na obszarach, na których przekraczane są normy zanieczyszczeń.
Co dalej po wecie prezydenta?
Weto nie kończy automatycznie prac nad ustawą. Prezydent przekazuje ją Sejmowi wraz z umotywowanym wnioskiem o ponowne rozpatrzenie. Sejm może odrzucić weto większością trzech piątych głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów. Jeżeli tej większości nie będzie, ustawa nie wejdzie w życie w zawetowanym kształcie.
Co wiadomo, a czego nie wiadomo?
Znane są decyzje prezydenta i publicznie przedstawione uzasadnienia. O dalszym losie ustaw zdecydują jednak kolejne działania parlamentu. Nie wiadomo jeszcze, czy Sejm podejmie próbę odrzucenia każdego z trzech wet ani czy rząd przedstawi zmienione projekty.
