Koalicja Obywatelska uzyskała 28,6 proc., a Prawo i Sprawiedliwość 18,2 proc. wśród osób deklarujących udział w hipotetycznych wyborach parlamentarnych w badaniu CBOS z 5–8 października. Oba ugrupowania poprawiły wynik wobec września. Raport opublikowany 12 października zawiera jednak także drugi zestaw: szacunek preferencji po imputacji odpowiedzi niezdecydowanych i odmawiających wskazania partii. Nie można mieszać tych danych w jednej tabeli. Sondaż przedstawia deklaracje i model, a nie wynik przeprowadzonych wyborów.
W pierwszym zestawie pozostają odpowiedzi niezdecydowanych
Wynik KO wzrósł o 2,5 punktu procentowego, a PiS o 3,2 punktu. Konfederacja Wolność i Niepodległość uzyskała 12,8 proc., o dwa punkty mniej niż we wrześniu, a Konfederacja Korony Polskiej 7,3 proc., o pół punktu mniej. Punkty procentowe opisują różnicę dwóch udziałów. Nie są tym samym co procentowa zmiana liczby wszystkich sympatyków w kraju.
Razem otrzymało 4,9 proc., Rozwój Plus 3,8 proc., Nowa Lewica 3 proc., a PSL 2,8 proc. Polska 2050 RP miała 1,2 proc., zaś Unia Centrum 0,4 proc. Te liczby odnoszą się do zadeklarowanych uczestników głosowania w badaniu. Nie są odsetkiem całej próby dorosłych mieszkańców ani bezpośrednio liczbą mandatów w Sejmie.
14 proc. deklarujących udział nie wiedziało, kogo poprzeć, a 2,5 proc. nie ujawniło preferencji. Łącznie to 16,5 proc. tej grupy. Gdy taka część pozostaje w podstawie procentowania, wyniki partii mają inne znaczenie niż w zestawieniu, które usuwa lub modeluje brakujące odpowiedzi. Dlatego informacja o sposobie prezentacji jest niezbędna obok samych nazw ugrupowań.
Imputacja nie jest dodatkowym głosowaniem respondentów
CBOS opisuje próbę oszacowania sympatii niezdecydowanych i odmawiających odpowiedzi na podstawie ich cech. Tę procedurę określa jako imputację. Jej rezultat jest przybliżeniem modelowym, nie zestawem nowych deklaracji uzyskanych od tych samych osób. Nie należy przedstawiać go jako drugiego niezależnego sondażu przeprowadzonego w innym terminie.
Po imputacji KO uzyskuje 32,8 proc., PiS 22,1 proc., Konfederacja WiN 14,7 proc., a Konfederacja Korony Polskiej 11,6 proc. Razem ma w tym ujęciu 5,4 proc., Nowa Lewica 3,3 proc., Rozwój Plus 4 proc., a PSL 3,2 proc. Odczyt przy granicy pięciu procent zmienia się więc w zależności od tego, który zestaw wybrano.
Nie jest to sprzeczność polegająca na tym, że jedna partia jednocześnie otrzymała dwie różne odpowiedzi od dokładnie tych samych osób. Zestawy opisują inne operacje na danych. Pierwszy zachowuje odpowiedzi niezdecydowanych, drugi próbuje określić ich możliwe preferencje. Model nie usuwa niepewności, lecz przedstawia wynik zależny od przyjętej metody.
Z tego powodu kategoryczny nagłówek o dokładnej liczbie ugrupowań w przyszłym Sejmie byłby zbyt mocny. Oprócz niepewności sondażowej potrzebne są rzeczywiste listy, frekwencja i wynik wyborów oraz zasady podziału mandatów. Wykorzystany raport nie dostarcza gotowej, potwierdzonej obsady parlamentu. Pokazuje natomiast różnicę między deklaracją a oszacowaniem brakujących odpowiedzi.
Tytuł CATI, ale próba obejmuje także internet
Przypis metodologiczny podaje 80 proc. wywiadów telefonicznych wspomaganych komputerowo i 20 proc. wywiadów internetowych. Badanie „Nastroje konsumenckie” przeprowadzono na próbie 1000 dorosłych mieszkańców Polski w dniach 5–8 października 2026 roku. Do udziału w wyborach i preferencji zastosowano wagę wyborczą. Nie opisujemy więc całego badania jako wykonanych wyłącznie telefonicznie tysiąca rozmów.
Wagę stosuje się przy opracowaniu danych. Oznacza to, że prezentowany udział nie musi odpowiadać prostemu podzieleniu liczby odpowiedzi przez rozmiar próby bez żadnej korekty. Przy porównywaniu sondaży warto sprawdzać metodę zbierania informacji i ich przetwarzania. Sam wspólny napis „1000 osób” nie dowodzi identyczności dwóch badań.
Udział w hipotetycznych wyborach zadeklarowało 74 proc. uprawnionych według opisu CBOS. Deklarowana gotowość nie jest pomiarem frekwencji w odbytych wyborach. Sondaż wykonano przed publikacją raportu, zatem nie odzwierciedla automatycznie wpływu wszystkich wydarzeń z 12 lub 13 października. Data rozmów ma znaczenie obok daty nagłówka.
Nie podajemy, jaka część zmian ma charakter statystycznie istotny, ponieważ do takiej oceny potrzebna jest informacja o niepewności estymacji i porównywalności badań. Sam przyrost o ułamek punktu nie dowodzi trwałej zmiany. Trend opisany przez autorów można wskazać, ale jego polityczne wyjaśnienie wymaga dalszych danych.
Poprawa wyniku nie rozstrzyga jej przyczyn
Raport wskazuje trzeci kolejny miesiąc wzrostu notowań KO oraz poprawę PiS po wcześniejszych spadkach. Samo badanie preferencji nie dowodzi jednak, że zmianę spowodowało jedno konkretne wystąpienie lub wydarzenie. Takie wyjaśnienie wymagałoby dodatkowych informacji. Nie przypisujemy efektu wybranej kampanii na podstawie samego następstwa dat.
Stan wiedzy na 13 października obejmuje pełny raport CBOS i relację medialną potwierdzającą deklarowane wyniki. Oba opisują jedno badanie, więc nie są dwoma niezależnymi pomiarami poparcia. W artykule zachowujemy właściwy mianownik, okres i różnicę między odpowiedziami a imputacją. Kolejne sondaże mogą pokazać dalsze zmiany, ale również muszą być porównywane wraz z metodą i ograniczeniami.
Źródła
Stan wiedzy: 13 października 2026 roku. Daty wydarzeń i dokumentów wskazano w tekście. Fotografie archiwalne opisano w atrybucji.
- CBOS: pełny opis badania Flash 35/2026
- CBOS: raport PDF, tabele i przypis metodologiczny
- Wirtualna Polska: relacja o wynikach deklarowanych
Źródła obrazów
Budynek przy ulicy Świętojerskiej 5–7 w Warszawie, adres siedziby CBOS. Fotografia archiwalna.. Autor: Adrian Grycuk. Strona pliku w Wikimedia Commons. Licencja: Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 pl. Zmniejszono rozdzielczość; bez dodatkowego kadrowania i retuszu. Otwarta licencja materiału pozostaje wskazana w atrybucji.
Dołącz do dyskusji