Ministerstwo Rolnictwa przypomniało 9 października o zagrożeniu wysoce zjadliwą grypą ptaków podczas jesiennych migracji. Komunikat dotyczy codziennej ochrony stad, zarówno na dużych fermach, jak i w niewielkich gospodarstwach. Jest apelem o przestrzeganie bioasekuracji, a nie informacją o jednym nowym ognisku choroby ani dowodem, że całe terytorium Polski zostało objęte jednakowymi ograniczeniami.
Zagrożenie może dotrzeć także pośrednio
EFSA i Komisja Europejska przygotowały kampanię „NoBirdFlu” przed sezonem migracji. W komunikacie z 17 września wskazały, że zakażenia na fermach często wynikały z pośredniego kontaktu z dzikimi ptakami. Ochrona nie kończy się więc na niedopuszczeniu dzikiej kaczki do kurnika. Znaczenie mają także zanieczyszczone otoczenie, wyposażenie i przemieszczanie się między obiektami.
Europejskie materiały przypominają o kontrolowaniu dostępu, myciu i dezynfekcji, oddzieleniu drobiu od dzikich ptaków, rozdzielaniu gatunków oraz wczesnym reagowaniu na objawy. Są skierowane również do osób utrzymujących małe stada. Niewielka liczba ptaków nie zwalnia z odpowiedzialnego zabezpieczania ich otoczenia.
EFSA podała, że od października 2025 do czerwca 2026 roku w Europie wykryto niemal 8 tys. ognisk. To informacja o określonym, minionym okresie i całym regionie, nie liczba polskich ognisk w październiku. Porównując dane, trzeba zachować zakres geograficzny, daty oraz rozróżnienie drobiu, ptaków dzikich i innych ptaków utrzymywanych w niewoli.
Pasza, woda i wejście do kurnika
Polski resort zaleca zabezpieczenie paszy przed dostępem dzikich ptaków oraz niedopuszczanie drobiu do zbiorników, z których korzysta dzikie ptactwo. Wody z takich zbiorników nie należy używać do pojenia utrzymywanych ptaków. To działania dotyczące sposobu prowadzenia chowu, a nie tylko reakcji po znalezieniu chorego zwierzęcia.
Ministerstwo przypomina też, aby nie wwozić do gospodarstwa zwłok dzikich ptaków ani tusz ptaków łownych. W budynkach inwentarskich znaczenie mają mycie rąk, odzież i obuwie ochronne oraz czyszczenie narzędzi. Liczbę osób wchodzących do pomieszczeń z drobiem należy ograniczać do niezbędnego minimum.
GIW uzupełnia te wskazówki o zabezpieczanie słomy, kontrolę połączeń silosów paszowych i usuwanie nieszczelności budynków. Siatki oraz osłonięte otwory mają ograniczać dostęp ptaków dzikich. Zalecenia tworzą kilka barier: ochronę budynku, ochronę materiałów trafiających do środka i odpowiednie zasady pracy ludzi.
Nie każda czynność ma identyczne zastosowanie w każdym gospodarstwie. Przyzagrodowy chów, hodowla gołębi i przemysłowa ferma mają różną organizację. GIW publikuje osobne wskazówki dla tych grup. Ich wspólnym celem jest ograniczenie kontaktów mogących przenieść zakażenie, przy zachowaniu wymagań właściwych dla miejsca i rodzaju hodowli.
Co zrobić z niepokojącymi objawami?
Inspektorat wskazuje, że informację o niepokojących objawach lub padnięciach drobiu należy niezwłocznie przekazać powiatowemu lekarzowi weterynarii. Nagły wzrost padnięć albo spadek nieśności to powód do kontaktu z właściwymi służbami, a nie podstawa do samodzielnego ogłoszenia rozpoznania HPAI. Potwierdzenie choroby wymaga postępowania weterynaryjnego.
GIW wymienia również znaczący spadek pobierania paszy i wody, duszność oraz objawy nerwowe jako sygnały wymagające zawiadomienia. Przebieg może być różny, dlatego brak jednego charakterystycznego objawu nie powinien służyć do samodzielnego wykluczenia choroby.
Na stronie o zgłoszeniu inspektorat opisuje także postępowanie do przybycia urzędowego lekarza: izolowanie ptaków, ograniczenie dostępu osób postronnych oraz wstrzymanie przemieszczania wskazanych produktów i materiałów z gospodarstwa. Chodzi o uniknięcie dalszego rozsiewania ewentualnego zakażenia. To etap po zgłoszeniu podejrzenia, odrębny od rutynowych działań profilaktycznych. Szczegółowe obowiązki należy sprawdzać w aktualnej informacji GIW i instrukcjach właściwego lekarza weterynarii.
Wczesne zgłoszenie ma znaczenie także dla sąsiednich gospodarstw. Jeśli choroba zostanie potwierdzona, działania dotyczą nie tylko jednego właściciela, lecz również ograniczania dalszego rozprzestrzeniania. Z kolei zwlekanie z przekazaniem informacji może utrudnić ocenę sytuacji. Artykuł nie zastępuje decyzji lekarza ani obowiązujących na danym obszarze nakazów.
Dlaczego mapa GIW jest ważniejsza od ogólnego nagłówka?
GIW prowadzi oddzielne zestawienia ognisk u drobiu, ptaków dzikich i ptaków utrzymywanych w niewoli, a także mapę oraz informacje o ograniczeniach. Takie rozdzielenie pozwala sprawdzać konkretną sytuację. Ogólne ostrzeżenie o jesiennym ryzyku nie mówi, czy gospodarstwo znajduje się w określonej strefie i jakie przepisy stosuje się w jego powiecie.
W tym materiale nie podajemy bieżącej sumy ognisk ani listy miejscowości, ponieważ informacja o profilaktyce ma inny zakres niż aktualizowany rejestr zdarzeń. Nie przedstawiamy też europejskich danych historycznych jako potwierdzenia obecnego zakażenia w Polsce. Czytelnik potrzebujący informacji lokalnej powinien sprawdzić rejestr GIW i komunikaty właściwej Inspekcji Weterynaryjnej.
Stado to także ciągłość działalności
Resort ostrzega, że potwierdzenie ogniska może oznaczać likwidację zakażonego stada oraz utrudnienia w handlu. Skutki mogą dotknąć hodowców i zakłady przetwórcze, a nie tylko miejsce pierwszego wykrycia. Bioasekuracja ma więc wymiar gospodarczy: chroni możliwość utrzymania produkcji i dostaw.
Nie jest jednak gwarancją całkowitego wyeliminowania ryzyka. Kampania opisuje działania, które mają je ograniczać, a nie obiecuje odporności gospodarstwa na wszystkie zagrożenia. Najważniejsze pozostają konsekwentne stosowanie barier, obserwacja stada i szybki kontakt ze służbami, jeśli pojawią się niepokojące sygnały.
Źródła
Stan wiedzy: 11 października 2026 r. Informacje sprawdzone przed zaplanowaniem publikacji.
- MRiRW: przypomnienie zasad bioasekuracji, 9 października 2026
- EFSA: materiały kampanii NoBirdFlu, 17 września 2026
- GIW: zasady ochrony drobiu przed grypą ptaków
- GIW: rejestry ognisk i mapa obszarów objętych ograniczeniami
- GIW: objawy i zgłoszenie podejrzenia choroby
Źródła obrazów
Kury i wyposażenie do karmienia w niewielkim kurniku, fotografia z 2025 roku. Ilustracja chowu drobiu, nie ogniska grypy ptaków ani prawidłowości zabezpieczeń. Autor: MakaLeanne. Strona pliku w Wikimedia Commons. Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe. Bez zmian redakcyjnych; pobrano miniaturę Commons. Techniczne rozmiary WordPressa objęte są wskazaną licencją obrazu.
Dołącz do dyskusji