Stany Zjednoczone objęły 9 października 2026 r. sankcjami Międzynarodowy Trybunał Karny jako instytucję. Potwierdza to wpis na liście SDN amerykańskiego urzędu OFAC, odpowiedzialnego za kontrolę aktywów zagranicznych. Równocześnie urząd opublikował cztery licencje ogólne, które dopuszczają określone transakcje związane z działalnością Trybunału. Dlatego z dokumentów nie wynika, że wszystkie płatności i usługi dla MTK zostały bez wyjątku zakazane.

Trybunał zdecydowanie odrzucił decyzję USA. Osiem państw poparło niezależność tej instytucji, a fundusz pomagający ofiarom zbrodni wskazał na ryzyko zakłócenia pomocy. Te reakcje opisują stanowiska stron i przewidywane zagrożenia. Nie są dowodem, że konkretny program został już zatrzymany albo że postępowania sądowe przestały się toczyć.

Sankcje wobec MTK obejmują instytucję

W komunikacie OFAC pojawia się pełna nazwa International Criminal Court, adres w Hadze oraz oznaczenie programu sankcyjnego ICC-EO14203. To ważne rozróżnienie: nowy wpis dotyczy organizacji, a nie wyłącznie osób, które w niej pracują. Urzędowe zestawienie jest podstawą do potwierdzenia samej decyzji. Pozwala również oddzielić ją od politycznych interpretacji publikowanych tego samego dnia.

Według komunikatu MTK instytucjonalne sankcje następują po wcześniejszych decyzjach wobec trzynastu sędziów i prokuratorów. Trybunał ocenia nowy krok jako próbę utrudnienia wymiarowi sprawiedliwości wykonywania jego zadań. Prezes Tomoko Akane zadeklarowała kontynuowanie pracy na podstawie prawa i dowodów. Jest to zapowiedź kierownictwa sądu, której nie należy utożsamiać z niezależną oceną przyszłej odporności jego systemów finansowych.

Licencja 13: czasowe dopuszczenie wybranych transakcji

Najszerszy z opublikowanych wyjątków obejmuje czynności zwyczajowo związane z utrzymaniem lub wygaszaniem działalności, umów i innych porozumień dotyczących MTK. Licencja 13 obowiązuje do godziny 00:01 czasu wschodniego letniego w USA 7 kwietnia 2027 r. Data jest granicą upoważnienia w tym dokumencie, a nie zapowiedzią zniesienia sankcji.

Wymieniono między innymi wpłaty państw będących stronami Statutu Rzymskiego, wynagrodzenia, ubezpieczenie zdrowotne i usługi medyczne dla pracowników, beneficjentów grantów oraz wykonawców. Dokument uwzględnia także czynsz, media, podatki, ubezpieczenia i standardowe usługi komercyjne. Przewiduje możliwość używania zablokowanych rachunków do dozwolonych transakcji.

Wyjątek nie obejmuje automatycznie innych osób objętych sankcjami. Licencja zastrzega, że czynności z ich udziałem wymagają odrębnego dopuszczenia, jeżeli nie mieszczą się w przewidzianych upoważnieniach. Ogólna informacja o możliwości wypłacania pensji nie wystarcza więc do rozstrzygnięcia każdej indywidualnej sytuacji.

Oprogramowanie, emerytury i warunki zatrzymania

Licencja 14 dotyczy telekomunikacji, usług umożliwiających komunikowanie się przez internet oraz oprogramowania używanego do zarządzania organizacją. Wskazuje między innymi pocztę elektroniczną, wideokonferencje, hosting i rejestrację domen. Katalog oprogramowania obejmuje obsługę finansów, kadr, projektów i grantów, cyberbezpieczeństwo, przechowywanie danych oraz ich odzyskiwanie.

Wymienienie takich narzędzi ma znaczenie praktyczne, ponieważ pozwala czytać decyzję szerzej niż tylko jako spór o dostęp do pieniędzy. Dokument przewiduje również usługi chmurowe wspierające wskazane funkcje. Jednocześnie zachowuje obowiązek przestrzegania innych wymagań prawa federalnego, w tym właściwych reguł kontroli eksportu. Nie jest bezwarunkowym zezwoleniem na dowolną dostawę technologii.

Licencja 15 dopuszcza określone płatności emerytalne. W razie płatności na rzecz osoby objętej blokadą wskazuje warunek przekazania pieniędzy na zablokowany, oprocentowany rachunek w USA. Licencja 16 obejmuje transakcje niezbędne do dalszego zatrzymania osób wymienionych w jej załączniku, w tym usługi związane z ich zdrowiem, bezpieczeństwem i dobrostanem oraz funkcjonowaniem miejsc zatrzymania.

Załącznik zawiera dziewięć nazwisk. W tym artykule nie przypisujemy tym osobom jednakowego statusu procesowego i nie traktujemy obecności w wykazie jako rozstrzygnięcia winy. Dokument OFAC służy określeniu zakresu wyjątku sankcyjnego, nie zastępuje orzeczeń Trybunału.

Państwa i fundusz ofiar wskazują na ryzyko

We wspólnym stanowisku Kanada, Dania, Niemcy, Francja, Włochy, Japonia, Niderlandy i Wielka Brytania potwierdziły wsparcie dla niezależności, bezstronności i integralności MTK. Państwa te nie zgadzają się z zapowiedzią sankcji oraz podkreślają potrzebę zapewnienia Trybunałowi możliwości wykonywania jego zadań. Deklarują również dialog z państwami spoza Statutu Rzymskiego przed grudniowym zgromadzeniem stron.

Trust Fund for Victims ostrzegł natomiast przed utrudnieniami w korzystaniu z kanałów finansowych, usług i partnerstw potrzebnych do pomocy pokrzywdzonym. Wskazał rehabilitację fizyczną, psychospołeczną i ekonomiczną, edukację oraz działania upamiętniające. Zadeklarował dalsze pozyskiwanie środków i kontynuowanie programów. Ostrzeżenie dotyczy możliwości szkody, a nie przedstawionego w tym komunikacie bilansu już poniesionych strat.

Przy ocenie dalszego przebiegu sprawy trzeba osobno śledzić zmiany listy sankcyjnej, treści upoważnień oraz praktykę usługodawców. Każdy z tych elementów może wpływać na działanie sądu w inny sposób i wymaga własnego potwierdzenia.

Co dokumenty pozwalają stwierdzić?

Potwierdzone są instytucjonalny wpis sankcyjny i treść czterech wyjątków OFAC. Dostępne stanowiska pokazują sprzeciw Trybunału oraz wymienionych państw. Nie ustalamy tutaj, jak poszczególne banki i dostawcy wdrożą regulacje, ani ile konkretnych transakcji zostanie zatrzymanych. Ocena rzeczywistych następstw będzie wymagała danych o wykonaniu decyzji, a nie tylko deklaracji z dnia jej ogłoszenia.

Źródła

Stan wiedzy: 10 października 2026 r.

Źródła obrazów

Budynek Międzynarodowego Trybunału Karnego w Hadze, fotografia z 6 sierpnia 2022 roku. Autor: Choinowski. Strona pliku w Wikimedia Commons. Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Międzynarodowe. Bez zmian redakcyjnych. Pobrano miniaturę Commons; techniczne rozmiary WordPressa pozostają objęte wskazaną licencją obrazu.

Dołącz do dyskusji

Dodaj komentarz

Adres e-mail nie będzie widoczny publicznie. Komentarze pojawiają się automatycznie i są sprawdzane przez filtr antyspamowy.