Polskie Sieci Elektroenergetyczne i litewski operator Litgrid podpisały 8 października 2026 r. w Wilnie umowę określającą zasady budowy punktu połączenia Harmony Link na granicy obu państw. To kolejny etap przygotowania drugiego polsko-litewskiego połączenia elektroenergetycznego. Nowa linia ma powstać w technologii kablowo-napowietrznej, a planowany termin jej uruchomienia pozostaje końcem 2030 r.
Informację potwierdzają polskie Ministerstwo Energii i Litgrid, czyli jedna ze stron porozumienia. Relacja XYZ odnotowuje znaczenie projektu w wypowiedzi ministra Miłosza Motyki. Podpisana umowa nie oznacza oddania linii do użytku, zakończenia robót ani pojawienia się nowej mocy przesyłowej w bieżących rozliczeniach rynku energii.
Co operatorzy ustalili w umowie Harmony Link?
Connection Point Agreement, w skrócie CPA, rozdziela odpowiedzialność operatorów za punkt styku infrastruktury. Obejmuje przygotowanie, projektowanie, budowę i montaż, współpracę wykonawców, kolejność etapów oraz procedury sprawdzania kompatybilności urządzeń. Zawiera także zasady badań i testów po wykonaniu robót.
Litgrid podaje dodatkowo, że fizyczny punkt połączenia znajdzie się około 35 metrów po polskiej stronie granicy. Ze względów eksploatacyjnych PSE ma przejąć ten odcinek linii kablowej od litewskiego operatora. Dokument reguluje także usuwanie wad w okresie gwarancji. Są to informacje operatora o porozumieniu, nie wynik samodzielnej kontroli kontraktu przez redakcję.
Taki podział ma znaczenie, ponieważ inwestycja przechodzi przez dwa systemy i terytoria dwóch państw. Linia musi działać jako połączenie techniczne, mimo że przygotowują ją różni wykonawcy i administratorzy. Ustalenie odpowiedzialności na granicy jest zatem konkretnym krokiem organizacyjnym. Nie zastępuje wszystkich pozostałych decyzji wymaganych do budowy całej trasy.
Druga linia ma uzupełnić LitPol Link
Istniejące połączenie LitPol Link to napowietrzna linia 400 kV Ełk Bis–Alytus. Harmony Link jest odrębnym przedsięwzięciem: nowym, dwutorowym połączeniem 220 kV z odcinkami kablowymi i napowietrznymi. Nie należy przedstawiać podpisanej umowy jako ponownego otwarcia pierwszej linii ani utożsamiać obu nazw.
Polski resort wymienia budowę stacji Norki i Wigry, rozbudowę Ełk Bis oraz litewskiej Gižai, a także modernizację istniejącej linii Ostrołęka–Ełk. Połączenie kablowe ma prowadzić od Wigier przez granicę do Gižai. Polska część wykonana w technologii kablowej ma mieć około stu kilometrów.
Wcześniejsze opisy projektu mogą dotyczyć innych wariantów. Obecne komunikaty jednoznacznie przedstawiają połączenie lądowe. Przy ocenianiu kosztów lub przebiegu trasy trzeba sprawdzać datę materiału i wersję przedsięwzięcia, zamiast łączyć parametry historycznego wariantu z aktualnym harmonogramem. W tym artykule opieramy się na opisie z października 2026 r.
700 MW nie jest obietnicą stałego przepływu energii
Ministerstwo podaje docelową zdolność przesyłową Harmony Link na poziomie 700 MW. Łączne możliwości wymiany na granicy mają móc sięgać około 1200 MW, ale zależnie od warunków pracy systemów i dostępności odpowiednich środków zaradczych. Warunek ten jest częścią komunikatu i nie powinien znikać z opisu inwestycji.
Moc wyrażona w megawatach nie oznacza ilości energii, która codziennie zostanie sprzedana. Nie określa też stałego kierunku wymiany. W praktyce wykorzystanie połączenia będzie zależeć od sytuacji systemowej i rynku. Z samego docelowego parametru nie można obliczyć obniżki rachunku dla konkretnego polskiego gospodarstwa domowego.
Ministrowie wskazują lepsze warunki handlu, wzajemnego wsparcia i wykorzystania produkcji odnawialnej. To deklarowane korzyści przyszłej infrastruktury. Ocena ich wielkości wymagałaby dodatkowych danych o kosztach, generacji i pracy sieci. Dzisiejszy podpis potwierdza krok w realizacji projektu, a nie pomiar oszczędności, które już wystąpiły.
Wspólna pomoc przy awarii to osobne zobowiązanie polityczne
Miłosz Motyka i litewski minister Lukas Savickas podpisali również oświadczenie dotyczące bezpieczeństwa infrastruktury i wzajemnej pomocy. Dokument przewiduje rozwijanie szybkiego wsparcia transgranicznego, kierowania personelu, sprzętu i części zamiennych. Wskazano wspólne ćwiczenia, ochronę fizyczną i cyberbezpieczeństwo.
Oświadczenie ministrów należy odróżnić od technicznej umowy operatorów. Pierwsze opisuje kierunek współpracy państw, drugie reguluje konkretny punkt projektu. Utożsamienie ich prowadziłoby do wniosku, że każdy zapowiedziany mechanizm pomocy już został uruchomiony. Dostępne informacje nie zawierają takiego potwierdzenia ani wyników sprawdzianu nowych procedur.
Dlatego przyszłe relacje z inwestycji powinny podawać, czy opisują uzyskanie decyzji, wybór wykonawcy, rozpoczęcie prac, zakończenie montażu czy testy przed uruchomieniem. Każdy z tych etapów może być ważny, ale żaden wcześniejszy samodzielnie nie dowodzi dostępności całego połączenia. Właśnie rozróżnienie etapów pozwoli ocenić, czy harmonogram z października 2026 r. jest realizowany zgodnie z deklaracją operatorów.
Harmonogram pozostaje planem wymagającym wykonania
Litgrid zapowiada rozpoczęcie robót na Litwie w drugim kwartale 2027 r. i uruchomienie połączenia do końca 2030 r. Projekt korzysta ze współfinansowania unijnego instrumentu Łącząc Europę. Terminy są deklarowanym harmonogramem inwestycji, nie gwarancją braku opóźnień. Nie przeprowadziliśmy audytu finansowania ani wszystkich pozwoleń. Potwierdziliśmy podpis CPA, aktualny wariant i podane parametry; kolejnymi miarodajnymi etapami będą rzeczywiste roboty, testy i oddanie infrastruktury do eksploatacji.
Źródła
Stan wiedzy: 10 października 2026 r. Wydarzenia i dokumenty zweryfikowane przed zapisaniem wpisu.
- Ministerstwo Energii, porozumienie w Wilnie, 8 października 2026
- Litgrid, zakres Connection Point Agreement, 8 października 2026
- Litgrid, karta lądowego projektu Harmony Link
- XYZ, relacja z polsko-litewskiego spotkania
Źródła obrazów
Stacja elektroenergetyczna Łódź-Retkinia 110/15 kV, fotografia z 2014 roku; ilustracja infrastruktury elektroenergetycznej, nie jest częścią Harmony Link. Autor: Darekm135. Strona pliku w Wikimedia Commons. Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 3.0 Unported. Bez zmian redakcyjnych. Dla części plików pobrano miniaturę Commons; techniczne rozmiary WordPressa pozostają objęte wskazaną licencją obrazu.
Dołącz do dyskusji